Wady w postaci rozbryzgów mogą być wynikiem m.in. obecności wilgoci w formowanej masie lub niewłaściwego doboru dodatków, jak np. włókna szklanego. Tego typu defekty są na tyle groźne, że mogą prowadzić do zmian właściwości mechanicznych wypraski, np. wytrzymałości. Smugi te mają charakterystyczny wygląd, dzięki czemu można je zidentyfikować, a następnie wyeliminować na drodze zmian odpowiednich parametrów prowadzenia procesu wtryskowego.

 

Rozbryzgi spowodowane przez wilgoć

Wilgoć obecna w masie wtryskowej może pochodzić od granulatu, ale także od narzędzia, gdzie osadziła się w postaci rosy podczas okresu spoczynku. Można wymienić następujące przyczyny pojawiania się
wilgoci:
– nieszczelność narzędzia i niewłaściwy rozkład temperatur,
– kondensacja pary wodnej na ściankach narzędzia,

– niedostateczne wysuszenie granulatu,

–  niewłaściwe przechowywanie granulatu.

 

Rozbryzgi powstałe w wyniku zastosowania zawilgoconego granulatu

 

Smugi związane z zawilgoceniem granulatu

 

 

Smugi i rozbryzgi powstające z powodu wilgoci przyjmują często kształt litery „U” i mają srebrne zabarwienie. Jeżeli defekty mają postać dużych, matowych pasów i wtedy zazwyczaj są wynikiem zawilgocenia narzędzia, a nie granulatu. Układają się one w taki sposób, że ich położenie na powierzchniach elementów jest promieniste i zgodne z przepływem masy. Kształtka w miejscu powstania srebrnych smug ma szorstką, porowatą powierzchnię.

Pomocne w wyeliminowaniu tej wady powierzchniowe wyprasek może być przeanalizowanie zamieszczonego poniżej schematu.

Kiedy powstają smugi w postaci rozbryzgów?

Mechanizm powstawania wad tego typu jest następujący:
pęcherze pary wodnej wydostają się na powierzchnię z powodu mniejszej gęstości i w wyniku wypychania przez czoło strumienia płynącej masy w formie. Następnie na etapie docisku, wyrównanie ciśnienia w całej objętości materiału powoduje pękanie pęcherzy i ich deformację przez płynącą masę, a następnie zastygają one na powierzchni wypraski.

 

Smugi włókien szklanych

Podczas wytwarzania tworzyw sztucznych wzmacnianych włóknem szklanym, może dojść do powstawania chropowatych, cętkowanych i nieregularnych powierzchni, gdzie widoczne są włókna szklane w formie smug.
W zależności od kąta padania światła mogą mieć one wygląd matowy lub metaliczny. Cienkie długie włókna ze względu na swoją geometrię układają się wzdłuż kierunku płynięcia masy plastycznej.
Podczas zastygania elementu w formie, może się zdarzyć, że włókna szklane, będące tuż przy powierzchni, nie są dostatecznie zalane tworzywem. Uwidacznia się to w postaci chropowatości materiału.

Dodatkowo występują tutaj duże różnice w rozszerzalności temperaturowej materiałów (tworzywo kurczy się 200 razy bardziej). To powoduje, że włókna szklane zapobiegają kurczeniu się schłodzonego tworzywa, szczególnie w kierunku wzdłuż włókien, co wzmaga efekt chropowatości w wyniku odkształcania materiału.
Pojawiające się defekty na powierzchni elementów w postaci srebrnych smug lub, w przypadku stosowania włókien szklanych, zwiększonej i nierównomiernej chropowatości, nie tylko zmniejszają estetykę wyprodukowanej kształtki, ale także mogą świadczyć o obniżeniu jakości całego elementu. Jeżeli po poprawnej identyfikacji przyczyn powodujących pojawianie się smug i zmianie parametrów produkcji nadal nie można wyeliminować powyższych wad, prawdopodobnie trzeba się zastanowić nad zmianą stosowanych dodatków.

Pomocne w wyeliminowaniu tej wady powierzchniowe wyprasek może być przeanalizowanie zamieszczonego poniżej schematu.

Artykuł został przygotowany na podstawie materiałów Centrum Badawczo-Rozwojowego Dopak oraz firmy KraussMaffei.

 

Więcej wiedzy o rozbryzgach, a także innych wadach wyprasek otrzymają Państwo na naszych szkoleniach. Serdecznie zapraszamy.

 

Przeczytaj również inne artykuły o wadach wyprasek:

Skąd się biorą nadlewy i jak je wyeliminować? 

Jak powstają niedolewy i jak je wyeliminować?

Kiedy powstają smugi i jak je usunąć? 

Zapadnięcia – kiedy powstają i jak je usunąć?